Bij het natuurhuisje van Sauvache loopt een beek. Het natuurhuisje is eigenlijk een voormalige watermolen. Niet zo gek dus dat er naast een watergang voor die oude molen over het terrein ook een prachtige meanderende beek loopt. En in die beek, genaamd de Méouzette, komt de uiterst zeldzame beekparelmossel (Margaritifera margaritifera) voor. Op de Vienne en de Dronne na, is de Méouzette zelfs de meest bevolkte waterloop van de regio Nouvelle-Aquitaine. Sterker nog, de Méouzette is een van de laatste plekken in Frankrijk waar de beekparelmossel zich nog voortplant en dus uiterst belangrijk voor het voortbestaan van de soort.
De beekparelmossel kan zo’n 15 centimeter lang worden en is voor de voortplanting afhankelijk van vissen. Mossellarven hechten zich namelijk vast aan voorbij zwemmende vissen. Op die manier kunnen ze zich ook stroomopwaarts verspreiden. Ze zitten dan enkele weken als parasiet vast op de kieuwen van de vis. Daar nemen ze bloed op en groeien ze door. Dat doen ze trouwens niet bij elke vis, maar alleen bij beekforellen (Salmo trutta fario). Voorheen ook bij zalmen, maar door onder meer afsluitingen door waterdammen komt die vissoort helaas niet meer voor in de Méouzette. Uiteindelijk laten de mossellarven weer los om naar de bodem te zinken en daar een volwassen mossel te worden.
Hoewel de beekparelmossel wel 280 jaar oud kan worden, is de zoetwatersoort momenteel zeer bedreigd. Belangrijk dus om de soort niet alleen te behouden, maar te zorgen dat de soort zich weer kan uitbreiden. In vroeger tijden zaten er tientallen miljoenen beekparelmossels in de Franse rivieren en beken. Zoetwatermosselen werden zelfs als veevoer gebruikt en de jurk van Catharina de’ Medici, voormalig koningin van Frankrijk, had ter gelegenheid van de doop van haar zoon een jurk versierd met wel 32-duizend parels uit de beekparelmossel.
Deze mosselen zijn ontzettend belangrijk in de natuur. Zo filteren ze tientallen liters water per dag. In water wat helder is kan meer licht de bodem van de beek bereiken en dat is weer gunstig voor allerlei waterplanten en bodemdieren. Als de beekparelmossel ergens voorkomt zegt dat dan ook iets over de goede waterkwaliteit.
De foto’s zijn van FNE Limousin, die de verspreiding van de beekparelmossel in onder meer de Méouzette in kaart brengt en zich inzet voor bescherming van en meer bekendheid over de beekparelmossel.
6 Reacties
Mooi verhaal. De beekforel moet dus terugkomen in de Méouzette. Zijn daar al plannen voor?
Hoewel het niet heel goed gaat met de beekparelmossel, zitten ze dus nog wel in de Méouzette en is er ook voorplanting geconstateerd. Er zitten dus ook nog wel beekforellen in de Méouzette. Deze zoetwatermossel kan zich zonder namelijk niet voortplanten. Dat is natuurlijk goed nieuws en nu is het zaak om te zorgen dat de Méouzette geschikt blijft voor de beekparelmossel en dat die als soort niet achteruitgaat, maar zich kan uitbreiden. Datzelfde geldt dan ook voor de beekforel, een vissoort die als tijdelijke gastheer cruciaal is voor het voortbestaan van de beekparelmossel.
Dit zijn de pareltjes in de (huidige) natuur. We houden hoop op betere tijden!
We houden natuurlijk niet alleen hoop Gijs, we kunnen er samen voor zorgen dat er ook gewoon betere tijden in het verschiet liggen!
De beekparelmossel heeft dus erg schoon water nodig, dat is prioriteit.
Hoe zit het met bemesting van de overige percelen.
Zijn de aantallen in de Méouzette nog voldoende of is de beekforel ook op retour?
Door het filteren zorgt de beekparelmossel zelf ook voor een betere kwaliteit van het water. Daarmee vervult de soort zelfs een sleutelrol in de natuur. Maar het klopt dat deze zoetwatermossel voldoende schoon water nodig is. Vermesting is inderdaad een groot probleem voor het voortbestaan. De Méouzette en aangrenzende percelen hebben daar zeker mee te maken. Het gaat dan om bemesting die via de landbouw uitspoelt, maar denk bijvoorbeeld ook aan de negatieve effecten van vermesting door sportvissers in het Étang de Méouze, waar veel water uit de beek vandaan komt. Overigens duiden de witte schuimkoppen in de beek niet altijd op overbemesting of eutrofiëring. Zoals we al dachten kunnen dat ook nutriënten zijn van onder meer gevallen bladeren in de beek. Het voorkomen van beekforel in de Méouzette is ook een punt van zorg en net als de beekparelmossel heeft deze vissoort last van aantasting van de waterkwaliteit.